تبلیغات
جغرافیا و برنامه ریزی شهری - سرزندگی شهری
 
جغرافیا و برنامه ریزی شهری
درباره وبلاگ


اینجانب منیر یاری دانشجو دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری می باشم. این وبلاگ جهت گسترش علم شیرین جغرافیا و شاخه های آن بخصوص جغرافیا و برنامه ریزی شهری و جغرافیا و برنامه ریزی توریسم ایجاد شده، طرح موضوعات مرتبط با برنامه ریزی شهری و توریسم، جغرافیا شهری و گردشگری استان لرستان، ارائه مقالات علمی ـ پژوهشی، و... از اهداف و اولویتهای مباحثم است. منتظر همفکری و ارسال نظرات و انتقادات سازنده ی شما در پربار شدن مطالب هستم
با سپاس
monir.yary@yahoo.com
monir.yary@gmail.com

مدیر وبلاگ : منیر یاری
نویسندگان
دوشنبه 28 تیر 1395 :: نویسنده : منیر یاری

سرزندگی شهری

اگر شهر را به مانند یک موجود زنده فرض کنیم برای ادامه زندگی به سرزندگی و نشاط نیازمند است. نقش فضای شهری، یا به عبارتی فضایی که در ان تعاملات اجتماعی شهروندان شکل می گیرد و فرهنگ جامعه در بستر آن ارتقا می یابد، در کشور ما روز به روز در حال افول است. شرایط حاکم بر شهرهای امروزی شیوه زندگی جدیدی را القاء می کند که در آن پیاده روی به منظور انجام اهداف مختلف نادیده گرفته می  شود؛ به عنوان نمونه خرید کردن و حتی تماشای مغازه ها در یک فضای پیاده یکی از فعالیت های جذاب و پرطرفدار شهری به شمار می آید به گونه ای که یکی از انواع فضاهای پویا و سرزنده در جهان، مرکز خرید پیاده است که متاسفانه جایگاه چنین فضاهایی در شهرهای ما به درستی تعریف نشده است، هم چنین سلطه بی قید و شرط خودروهای شخصی بر شهر و به تبع ان تداخل حرکت سواره و پیاده از سرزندگی می کاهد، به علاوه نقش پیاده روی به عنوان یکی از ارکان مهم سلامت روحی و جسمی شهروندان، بسیار کم رنگ شده است. از سوی دیگر در کشور ما فستیوال، کارناوال و آن چه به مفهوم جشن های خیابانی در جهان مطرح است، آن چنان جایگاهی ندارد و جشن باستانی به جای مانده مانند چهارشنبه سوری، حرمت و کیفیت پیشین خود را از دست داده اند. واضح است که لازمه سرزندگی فضاهای شهری حضور مردم در شهر است. اما امروزه به دلایل گوناگون به خیابان به عنوان یک فضا برای گذران اوقات فراغت توجه نمی شود و صرف مدت زمان زیاد در خیابان، مذموم تلقی می گردد به گونه ای که جوانان از این کار منع می شوند؛ این در حالی است که اگر خیابان فضایی امن و مطلوب را فراهم سازد و فعالیت ها و تفریحات سالم به گونه ای سازمان یافته و مطابق با ارزش های جامعه میسر گردد، حضور فعال مردم و به تبع آن سرزندگی و زیست پذیری افزایش می یابد. با شناسایی و تقویت عوامل موثر بر سرزندگی فضاهای سرزنده می توان شهر را احیا و بازسرزنده نمود(خستو و رضوانی،64:1389).

حیات و زندگی فرد در میان جمع بودن است و انچه به یک فضا زندگی می بخشد مردم و حضور فعال و پرشور و نشاط آنها در فضاست(پاکزاد،98:1382). برای دست یافتن به شهری زنده و یا سرزندگی در محیط شهر، باید مکان ها و موقعیت هایی برای ایجاد تجربه های دوست داشتنی فراهم آورد(لنارد،82:1377).

دیدگاه های متفاوت در مورد حالت وجودی سرزندگی شهری:

جین جیکوبز: جیکوبز مدعی بود که شهرهای سالم و با نشاط، شهرهایی ارگانیک، خودجوش و خوش اقبالند. آنها بر پایه تنوع اقتصادی و انسانی، معماری، جمعیت های متراکم و اختلاط کاربری ها می بالند(جیکوبز،17:1388). او پویایی و احساس زنده بودن شهر را در گروه مراکز شهری پیچیده، متراکم و پرازدحام می داند و به آثار مثبت اقتصادی – اجتماعی و روانی – عاطفی اینگونه مراکز اشاره میکند(حبیبی و سلیمی،35:1376). به این ترتیب، تراکم، اختلاطی از کاربری ها و ساختمان های گوناگون به همراه حضور و جنب و جوش مردم، تصویر یک مرکز شهر ایده آل را در اندیشه های جیکوبز فراهم می آورند.

راب کریر: از نظر کریر یکی از عوامل موثر در سرزندگی فضاهای شهری ورودی های ساختمان های مجاور اینگونه فضاهاست که بهتر است به داخل خیابان یا میدان باز شود تا فضای شهری از فعالیت حیاتی خود محروم نشود. همچنین باید کاربری هایی در اطراف میدان و فضاهای شهری ایجاد کرد که عملکرد شبانه روزی داشته باشند(کریر، 19:1375). او اعتقاد دارد که فعالیت هایی چون گردش، خرید، گفتگو، کار و ایجاد ارتباط اجتماعی را نمی توان از یکدیگر به صورت کاملا مطلق جدا نمود. او علاوه بر توجه به حرکت پیاده در سطح شهر به سلسله مراتبی از توزیع کاربری ها در سطح شهر معتقد است تا این کاربری ها در کنار یکدیگر ولیکن با مقیاس ها و شدت و ضعف های گوناگون قرار گیرند. این الگو می تواند شامل سرزندگی فضای شهری و جلوگیری از اتلاف هزینه های زیاد جهت حم و نقل گسترده باشد(حبیبی و سلیمی،35:1376)

دیدگاه عینی(جبر محیطی): سرزندگی شهری، صفت و کیفیتی است که در ذات محیط کالبدی و معماری و مستقل از ناظر وجود دارد. محیط کالبدی مناسب، خود به خود به ایجاد سرزندگی می انجامد.

امکان گرایی محیطی(دیدگاه ذهنی): هندسه ی محیط بدون اهمیت تلقی می شود و تنها ویژگی های روان شناختی و موقعیت اجتماعی – اقتصادی ناظر است که محیطی را سرزنده و محیط دیگر، یا همان محیط در زمانی دیگر محیطی افسرده تلقی می کند

احتمال گرایی محیطی: سرزندگی شهری، پدیده ای ادراکی – شناختی است که در جریان فرایند داد و ستد و میان خصوصیات کالبدی و ادراک پذیر شهر از یک سو و الگوها و رمزهای فرهنگی، توانایی های ذهنی، تجارب قبلی و اهداف ناظر از سوی دیگر شکل می گیرد(گلکار1386)

چارلز لاندی مفهوم سرزندگی را به گونه ای متفاوت بررسی نموده، او سرزندگی و زیست پذیری را مجزا تعریف کرده و با چهار رویکرد عمده و به شکل موضوعی به مسئله پرداخته است. او  معیار موثر را برای شناسایی یک شهر سرزنده و زیست پذیر برمی شمارد: تراکم مفید افراد، تنوع، دسترسی، ایمنی و امنیت، هویت و تمایز، خلاقیت، ارتباط و تشریک مساعی، ظرفیت سازمانی و رقابت. او نسبت به افراد دیگر با دید جامع تری سرزندگی شهر را به شکل موضوعی بررسی کرده و به عمده عوامل موثر بر آن ها اشاره نموده است(خستو و رضوانی،66:1389)

سرزندگی شهری و فضای شهر

آنچه باعث پیوند میان دو موضوع سرزندگی شهری و فضای شهری می شود، وقوع آنها در فضای عمومی شهر است. فضای شهری مهم ترین عامل در شکل دهی و شکل گیری شهر به عنوان بستر پیدایش حیات جمعی است و نقش عمده ای در دستیابی به هدف اجتماعی منظر شهری را به عهده دارد. منظر شهری وسرزندگی به عنوان دو عامل مهم که متاثر از مسائل کالبدی و ذهنی است، در فضای شهری معنا می یابند و برای نیل به فضای شهری مطلوب می توانند بر یکدیگر تاثیر بگذارند

یکی از شروط لازم برای محیطی سرزنده، تنوع کالبدی مناسب در منظر شهری است، چرا که می تواند بستر فضایی مناسبی را برای حضور افراد مهیا کند، اما پایداری سرزندگی را تضمین نمی کند. آنچه باعث پایداری سرزندگی می شود، تداوم حضور و فعالیت های انسان در فضای شهری است، در این جاست که نقش اجتماعی منظر شهری(منظر ذهنی) در راستای ارتقا سرزندگی بارز میشود. وجود منظر شهری مناسب با رویکرد کالبدی که از طریق طراحی و مکان یابی مناسب شهری و طراحی صحیح در کفسازی، بام و جداره های شهری و ساماندهی عناصر طبیعی می باشد، می تواند منجر به تامین آسایش، بهداشت، خلق زیبایی، تنوع فضایی در فضای شهری شود و از سویی منظر ادراکی شهر با رویکرد اجتماعی می تواند مشوق مشارکت شهروندان در امور مربوط به شهرو تامین امنیت و استمرار فعالیت های شبانه روزی و تقویت حس تعلق به مکان و در نتیجه ارتقا سرزندگی شهری باشد

سرزندگی شهری را چگونه می  توان سنجید؟

برای سنجش سرزندگی شهری روش ها و شاخص های اندازه گیری متعددی پیشنهاد شده است. به طور مثال موسسه معتبر "واحد اطلاعات اکونومیست" (EIU)  متدولوژی مشخصی را تحت عنوان " رتبه بندی سرزندگی تدوین نموده است. در متدولوژی مزبور حدود چهل شاخص مختف در مورد پنج مقوله متفاوت زندگی شهری، یعنی 1- ثبات و امنیت 2- مراقبت های بهداشتی 3- فرهنگ و محیط 4- آموزش و 5- زیر ساخت های شهری مورد سنجش قرار می گیرد(گلکار،26:1385)

در کنار شاخص موسسه اکونومیست نظام های دیگری نیز برای سنجش میزان سرزندگی شهرها وجود  که از آن جمله می توان به "شاخص کیفیت زندگی" که در پیمایش های شرکت"مشاور منابع انسانی مرسر" به کار برده می شود اشاره نمود.  همچنین در مطالعه ای که توسط دانشگاه وست مینیستر انگستان در سال 1998 به عمل مده است مولفه های کیفیت زندگی به ترتیب بدست آمده اند: 1- پایین بودن جرائم و احساس وقوع جرم 2- محیط پاکیزه وجذاب 3- وجود فرصت های شغلی 4 – سلامتی ساکنین  5- پایین بودن فقر 6- شرایط مطلوب مسکن 7- کیفیت آموزش و پرورش 8- دسترسی مناسب به خدمات محلی 9- وجود فعالیت های تفریحی و اجتماعی کافی 10- الگوهای مصرف منطبق بر پایداری زیست محیطی. توضیح اینکه در تحقیق مزبور برای سنجش هر یک از مولفه های فوق، شاخص های معینی نیز پیشنهاد شده است

اساسا هیچ کیفیت مطلوب شهری، و از جمله سرزندگی، هرگز نمی تواند محصول یک پیشامد و اتفاق باشد. سرزندگی تنها می تواند محصول زنجیره ای از اقدامات منطقی، هماهنگ و برنامه – محور باشد. از این رو تامین آن در گرو جریان داشتن این اندیشه در کلیه سلسله مراتب طرح ها و برنامه های شهری است. به بیان دیگر اگر چه در مقیاس خرد مداخلات شهری، به طور مثال نصب پرچم های رنگارنگ، استفاده از آثار هنری های همگانی نشری تندیس، میورال اینستالیشن، بهسازی پالت رنگی نمای خیابان ها و برگزاری کنسرت های خیابانی و مراسم آتش بازی می تواند به سرزندگی شهری کمک نماید لیکن چنانچه این اقدامات خرد در چارچوب کلان و رهبردی فرادست هماهنگ نشده باشند به موفقیت کافی در ماموریت خویش دست نخواهند یافت. به بیان روشن تر، تامین سرزندگی شهری می بایست به عنون یک دغدغه اساسی از بالاترین سطوح تصمیم گیری و برنامه ریزی شهری حضور داشته و تصممات خود را بر سیاست های گوناگون آن باقی گذارد و سپس در مراحل میانی در قالب پرژه هایی در دستور کار قرار گیرد

نهایتا باید عنوان کرد که سخن گفتن از سرزندگی شهری سخن گفتن از ارتقا کیفیت زندگی شهروندان است و لاجرم به کلیه ابعاد حیات اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و کالبدی یک سیستم شهری مرتبط می باشد. بدیهی است که رشته و حرفه ای به تنهایی توانایی و یا ادعای دانش و مهارت کافی جهت آفرینش چنین پدیده ای را ندارد معهذا هر یک از رشته ها و حرفه های ذیمدخل در توسعه شهری می توانند و باید سهم خود را در این فرایند مشارکتی و میان رشته ای ادا نمایند





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
پنجشنبه 19 مهر 1397 01:46 ق.ظ

You actually reported it really well.
buy levitra generic buy generic levitra buy generic levitra buy levitra online levitra prices levitra 20 mg levitra 20 mg levitra generic buy levitra 20 mg levitra online
سه شنبه 10 مهر 1397 01:34 ق.ظ

Thank you. I value this.
cialis for sale south africa ou trouver cialis sur le net cialis generique canada discount drugs cialis cialis 10mg prix pharmaci online prescriptions cialis cialis for sale cialis 5mg cialis lowest price viagra vs cialis
شنبه 7 مهر 1397 11:29 ب.ظ

This is nicely put! .
cialis daily dose generic click now buy cialis brand cialis taglich cialis 20 mg best price cialis name brand cheap we use it 50 mg cialis dose cialis generico postepay cialis daily cialis pas cher paris cialis professional from usa
شنبه 31 شهریور 1397 02:49 ب.ظ

Seriously plenty of excellent info!
buy viagra usa canadian pharmaceuticals drugstore online shopping reviews canadian pharmacy online 24 canadian pharmacy meds canada online pharmacies reviews north west pharmacies canada canadian drug pharmacy near me cialis canadian pharmacy
چهارشنبه 28 شهریور 1397 04:46 ب.ظ

You stated that very well!
acheter cialis meilleur pri generic cialis soft gels cuanto cuesta cialis yaho generic cialis tadalafil cialis tadalafil online walgreens price for cialis cialis preise schweiz 200 cialis coupon generic cialis in vietnam cialis savings card
پنجشنبه 15 شهریور 1397 01:20 ق.ظ

Incredible loads of great facts.
cialis daily acheter cialis meilleur pri wow cialis 20 we recommend cheapest cialis cialis pills price each rx cialis para comprar cialis ahumada walgreens price for cialis cialis patentablauf in deutschland cialis vs viagra
سه شنبه 13 شهریور 1397 05:29 ب.ظ

Good information. Thanks!
canadian pharmacies-24h canadian viagra online pharmacies online pharmacies india canadian mail order pharmacies northwest pharmacies mail order canadian drugs canadian medications, liraglutide buy viagra usa canadian rx world pharmacy
یکشنبه 11 شهریور 1397 11:49 ق.ظ

Fine data. Thanks a lot.
cialis wir preise calis cialis from canada cialis pills tarif cialis france cialis generico postepay buy cialis online cialis 50 mg soft tab cialis coupons printable generic cialis soft gels
سه شنبه 23 مرداد 1397 02:44 ق.ظ

Regards, I appreciate this!
is sildenafil generic can you buy viagra online viagra online pharmacy usa buy viagra sildenafil buy cheap viagra online without prescription viagra pharmacy viagra buy viagra online discount sildenafil pills uk viagra prices can you buy viagra without prescription
یکشنبه 21 مرداد 1397 09:05 ب.ظ

You actually revealed this fantastically!
cialis for sale south africa enter site 20 mg cialis cost cialis daily dose generic generic cialis 20mg tablets venta de cialis canada tesco price cialis prescription doctor cialis trusted tabled cialis softabs tarif cialis france cialis great britain
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 02:28 ق.ظ

Great info. Thank you.
can you buy viagra at walmart where can i buy generic viagra online safely buying viagra online australia buy viagra online without prescription uk cheap generic viagra online pharmacy how to buy viagra viagra generic online pharmacy get a prescription for viagra online buy cheap viagra online with prescription viagra cheap buy
جمعه 17 فروردین 1397 06:17 ب.ظ

Superb forum posts. Thanks!
we like it cialis price cialis para que sirve viagra or cialis cialis 5mg billiger cialis generico en mexico cialis tadalafil online buy generic cialis cialis pills boards buy name brand cialis on line buy cheap cialis in uk
جمعه 3 فروردین 1397 02:01 ب.ظ

Great data, Thanks a lot!
callus cialis 20mg prix en pharmacie cialis side effects we recommend cialis best buy pastillas cialis y alcoho tadalafil 20mg cialis daily new zealand rezeptfrei cialis apotheke cialis professional yohimbe prices for cialis 50mg
یکشنبه 27 اسفند 1396 09:12 ب.ظ

Nicely put, Thank you.
cialis preise schweiz cialis side effects dangers cialis therapie online cialis cialis 20mg preis cf venta cialis en espaa generic cialis soft gels buy cialis sample pack discount cialis we like it cialis soft gel
جمعه 17 آذر 1396 07:41 ب.ظ
Howdy terrific website! Does running a blog
such as this take a large amount of work? I have
very little expertise in programming however I was hoping to start my own blog
soon. Anyways, should you have any recommendations or
tips for new blog owners please share. I understand this is off subject however I just needed to ask.
Thanks a lot!
سه شنبه 13 تیر 1396 07:48 ب.ظ
You could definitely see your expertise within the paintings you write.
The sector hopes for even more passionate writers such as you who aren't afraid
to say how they believe. All the time go after your heart.
سه شنبه 6 تیر 1396 10:55 ب.ظ
My brother recommended I might like this blog.
He was once entirely right. This publish truly made my day.
You can not believe simply how much time I had spent for this
information! Thanks!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :