تبلیغات
جغرافیا و برنامه ریزی شهری - عوامل شکل دهنده کانون های جرم خیز شهری
 
جغرافیا و برنامه ریزی شهری
درباره وبلاگ


اینجانب منیر یاری دانشجو دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری می باشم. این وبلاگ جهت گسترش علم شیرین جغرافیا و شاخه های آن بخصوص جغرافیا و برنامه ریزی شهری و جغرافیا و برنامه ریزی توریسم ایجاد شده، طرح موضوعات مرتبط با برنامه ریزی شهری و توریسم، جغرافیا شهری و گردشگری استان لرستان، ارائه مقالات علمی ـ پژوهشی، و... از اهداف و اولویتهای مباحثم است. منتظر همفکری و ارسال نظرات و انتقادات سازنده ی شما در پربار شدن مطالب هستم
با سپاس
monir.yary@yahoo.com
monir.yary@gmail.com

مدیر وبلاگ : منیر یاری
نویسندگان
یکشنبه 2 فروردین 1394 :: نویسنده : منیر یاری

هدف گذاریها و تشخیص ضرورتها در برنامه ریزی شهری با شناخت مسائل شهری یا موضوع شناسی در فضا و جامعه شهری انجام می گیرد؛ از این رو قبل از مشخص کردن اهداف باید به شناخت موضوعهای مشکل ساز در شهر پرداخت. در موضوع شناسی مسائل و مشکلات شهری شناخت علت بر شناخت معلول تقدم دارد. مشکلاتی که به طور روزمره می توان دید، حتما عللی دارند که الزاما مشاهده نمی شوند. بنابراین اتخاذ روش علمی برای موضوع شناسی مسائل شهری ضرورت دارد و برنامه ریز شهری باید از این مهارت حرفه ای برخوردار باشد تا بتواند به جای پرداختن به معلول در جستجوی علل بروز مشکلات باشد. به همین دلیل بخش مهمی از مطالعات در برنامه ریزی شهری به موضوع شناسی مسائل شهری اختصاص دارد(رهنمایی و شاه حسینی،16:1387). امروزه یکی از مشگلاتی که گریبانگیر اکثر شهرها بویژه کلانشهرهای کشورمان گردیده است، افزایش پدیده بروز جرم و بزهکاری در شهرهاست. تحقیقات صورت گرفته در خصوص میزان و مکان بروز جرایم در سطح شهرها نشان می دهد که برخی از محدوده ها به دلیل ویژگی های کالبدی و محیطی و همچنین خصوصیات اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی ساکنین آن، امکان و فرصت بیشتری برای وقوع جرم دارند و از نرخ بزهکاری بیشتری برخوردارند و بر عکس برخی از فضاهای شهری بازدارنده ارتکاب جرایم و فرصت های مجرمانه محسوب می شوند(غلامحسینی و همکاران،2:1391). توزیع جغرافیایی جرایم تحت تاثیر متغیرهای محل و زمان وقوع بزه، مرتکب جرم و قربانی بزه قرار دارد. تحقیقات نشان می دهد که در برخی از مکان های شهر به علت ساختار کالبدی ویژه و مشخصه های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ساکنان و استفاده کنندگان این مکان ها، امکان و فرصت بزهکاری بیشتر است، و به عکس، در برخی از محدوده های شهری به دلیل وجود موانع و شرایط بازدارنده، میزان بزهکاری اندک است. بنابراین شناسایی شرایط مکانی به وجود آورنده و تسهیل کننده این فرصت ها و ارائه رهنمود برای تغییر این شرایط و تبدیل آن به فضاهای مقاوم در برابر ناهنجاری های اجتماعی از مهم ترین اهداف بررسی های جغرافیایی جرم و جنایت در شهرها محسوب می شود(همان،3). در مباحث نوین مطرح در طراحی شهری و برنامه ریزی شهری از اصولی یاد می شود که در آن تلاش می شود تا زمینه بروز جرم در یک مکان خاص را تا حد امکان از طریق طراحی و برنامه ریزی صحیح برطرف نماید. توجه به این نکته که رفتار انسان در فضا و مکان های متفاوت با شکل و هندسه خاص و نیز با عملکرد نهفته در آن، متفاوت بوده و در بسیاری موارد فضا محرک انسان در بروز رفتار خاص( که گاها ممکن است رفتاری مجرمانه باشد) می باشد امری ضروری است(ادیبی سعدی نژاد و عظیمی،83:1390). مطالعه کانون های جرم خیز چارچوب علمی برای تحلیل فضایی و مکانی جرم و مطالعه رابطه ناهنجاری ها با فضا و زمان را در محدوده ی شهرها فراهم می نماید. به طور کلی در این مطالعات چگونگی پیدایش، کیفیت و نحوه ی پراکندگی اعمال مجرمانه در محدوده ی جغرافیایی شهر مورد بررسی قرار می گیرد و به کمک نمایش فضایی اعمال مجرمانه و تلفیق این اطلاعات با داده های مکانی محل ارتکاب جرایم و شاخص های اجتماعی، اقتصادی مجرم و محل سکونت او، امکان شناسایی کانون های جرم خیز، پیش بینی محل های احتمالی وقوع ناهنجاری در محدوده شهر فراهم می شود. در نهایت این اطلاعات به شکل موثری می تواند به کاهش میزان جرایم در سطح شهر و پیشگیری از بزهکاری و افزایش ایمنی کمک نماید(هدایتی و عباسی،183:1388).

مسئله میزان جرم و جنایت در شهرها از دیدگاه های مختلفی بررسی شده است. دو دسته نظریه در این زمینه وجود دارد، نظریه هایی که به بیان رابطه میان کیفیت محیط کالبدی و فیزیکی شهرها و میزان جرم و جنایت توجه دارند. بر اساس نظریه ی اول، میزان بروز تبهکاری در شهر بیش تر مربوط به کیفیت شهرسازی است تا اثر خود شهرنشینی. دسته ی دوم شامل نظریه هایی است که به رابطه ی میان میزان افزایش و  تراکم جمعیت و عوامل اجتماعی و فرهنگی با جرم و جنایت پرداخته اند(لطیفی و بساطیان،1301391). دیدگاه سوم بدین گونه است که هم محیط کالبدی و هم شهرنشینی سبب بروز کانون های جرم خیز می شود.

نظریه CPTED یا نظریه" پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیط"، دقیقا به بررسی فرم و کالبد شهری و ارتباط آن با جرایم شهری می پردازد. CPTED بر اساس تعریف انسیتوی ملی جرایم در آمریکا عبارت است از: طراحی و استفاده مناسب از محیط ساخته شده، که می تواند باعث کاهش ترس و وحشت از جرم و بهبود کیفیت زندگی گردد(ایرانمنش،16:1384) بر اساس این نظریه طراحان و برنامه ریزان شهری با آگاهی و تجربه ای که در اختیار دارند با توجه به ظرفیت ساخت و ساز محیط برای کاهش ترس از جرایم و کاهش پتانسیل های تخلف در محیط اقدام به طراحی و برنامه ریزی شهری می کنند(cozens,129:2002). بدین ترتیب، برخی از ویژگی های کالبدی و فضایی شهر است که بعضاً بدلایل متعدد، مکان را برای جرم خیزی مستعد می کند. در واقع چون وقوع هر نوع جرم علاوه بر لزوم شرایط مساعد زمانی، مستلزم شرایط مساعد مکانی است، برخی از مکان ها در شهر ها واجد ویژگی های هستند که با شرایط مورد نیاز برای وقوع جرم مطابقت می کنند این مکان ها و فضاها در شهرها، مکان ها و فضاهای جرم خیز نامیده می شوند(صالحی،12:1387).

میزان جرایم در داخل شهرها تنوع دارد پیشگامان مکتب اکولوژی شهری همه مسائل اجتماعی از جمله میزان جرائم شهری را در تفاوت ها و خصیصه های مکانی جستجو می کردند. به نظر آنان کاربری های تفریحی درون شهرها و مکانهایی که دارای بیشترین ازدحام جمعیت ثابت و غیر ثابت هستند نسبت به محدوده های دیگر از درجه جرم زایی بیشتری برخوردارند. مناطق درونی شهرها شرایط محیطی مطلوبی ندارند و برای تجمع مهاجران تازه وارد مناسب هستند، به همراه زاغه ها و حلبی آبادی های اطراف شهر که دارای تراکم بالا و نامناسب اند به عنوان مکان هایی با بیشترین میزان جرم و بزهکاری شناخته شده اند. تحقیقات صورت گرفته در خصوص تاثیر مسکن، محله و شهر در ناهنجاری های اجتماعی جوانان، این نکته را تایید می کند که بزهکاری جوانان و ناسازگاری آنان تابعی محلی است و از محیط جغرافیایی سکونت و فعالیت آنها تاثیر می پذیرد(غلامحسینی و همکاران،3:1391). فضاهای منطقه ای که بستر گسترده از ساختارهای ارتباطی خرد و کلان، تعارضات اجتماعی، انواع جرایم و کجروی ها و خشونت های سازمان یافته را ترسیم می کنند. به همین دلیل ، بسیاری از مسائل اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در کشورهای در حال توسعه ناشی از رشد و گسترش ناموزون نظام ها و فضاهای شهرنشینی بوده است. از جمله ی این مسائل اجتماعی، افزایش روز افزون جرایم و بزه کاری در محیط های شهری است. نکته ی قابل توجه این است که میزان و نوع جرایم و انحرافات اجتماعی در مناطق مختلف شهری متفاوت است، چرا که " جرم داری ظرف مکانی و زمانی منحصر به فردی است که باعث می شود رفتار مجرمانه در واحد مکان، توزیع فضایی یکسانی نداشته باشد. برخی مکان ها به لحاظ ساختار کالبدی خاص، نوع فعالیت و ویژگی های ساکنان آن، امکان و فرصت بیشتری را برای وقوع جرم فراهم می کنند و مجرمان انگیزه دار را که بر اساس انتخاب عقلانی به دنبال کم خطر ترین و مناسب ترین فرصت ها و شرایط مکانی برای ارتکاب عمل مجرمانه هستند به سوی خود جذب می نمایند(احمد آبادی و دیگران،254:1387). از نظر جامعه شناسان مکتب شیکاگو، موج مهاجرت های بی رویه و نبود سازمان دهی در زمینه ی حرکت جمعیت عوامل مهمی در پیدایش تمرکز های جمعیتی و اشاعه ی بزهکاری های شهری محسوب می شود. حاشیه نشینان اغلب مهاجرانی هستند که برای به دست آوردن زندگی بهتر به شهرها مهاجرت کرده اند، ولی به علت نداشتن تمکین مالی، سرمایه، مهارت و تحصیلات نتوانسته اند به درستی جذب اقتصاد شهر شوند و در نتیجه به حاشیه رانده شده اند. این افراد قشر فقیری را تشکیل می دهند که با مسائلی مانند بهداشت ناکافی، انحرافات مختلف، نابرابری، بی کاری، و بزهکاری روبه رو هستند. از آنجا که این گروه پس از مهاجرت به شهر به سختی می توانند خود را با قوانین و شرایط زندگی شهری و از همه مهم تر فرهنگ آن سازگار کنند، در دام عوامل مخرب  اجتماعی گرفتار می شوند. برخی از صاحب نظران از این وضعیت با عنوان" آپاندیس شهر" یاد می کنند و حل مسائل شهری را در گروی حل آن می دانند. مناطق حاشیه ای شهرها بیش از سایر مناطق  مخفی گاه انواع فعالیت های غیر قانونی واغلب با جرائم بیش تری نسبت به مناطق درونی شهر هستند(لطفی و بسطامیان،130:1391).

استارک پنج جنبه ی ساختار شهری را به عنوان فاکتورهای پیش بینی کننده ی ارتکاب جرم در محلات و کاهش نظارت اجتماعی غیر رسمی بر شمرد که عبارت بودند از تراکم، فقر، کاربری مختلط(وجود اقامتگاه، صنایع و فروشگاه ها در یک مکان)، مهاجرت(ورود و خروج مداوم به آن) و خرابی و فروریختگی ساختمان ها، برگسن معتقد بود توسعه ی شهر، همانند دوایر متحدالمرکزی شکل می گیرد که در هر یک از این دایره ها فعالیت خاصی در جریان است. منطقه 1 محل فعالیت های تجاری، منطقه 2 تحت عنوان منطقه ی در حال تغییر و تبدیل نام گذاری شده و منطقه ای است که هسته ی اصلی شهر را احاطه کرده، منطقه3 محل سکونت کارگران، منطقه 4 محل سکونت طبقه ی متوسط و منطقه ی 5 محل سکونت طبقات مرفه جامعه می باشد. (ممتاز،85:1381). برگسن بر این باور است که در منطقه ی انتقالی(منطقه2)، به دلیل سطح بالای تحرک جمعیت، میزان بالای مهاجرت، ویرانی خانه ها و تراکم جمعیت، بالاترین میزان جرم و بزه کاری مشاده می شود. عدم ثبات جمعیتی و بوم شناختی در منطقه انتقالی موجب تخریب توانایی کارکرد نهادهای اجتماعی از قبیل خانواده و کنترل رفتار ساکنین می شود(احمدی،62:1373). 

 ویژگی های کالبدی شهری  و فرایند شهرنشینی سریع و بدون برنامه موجب شکل گیری فرصت ها و اهداف مجرمانه می شود. بدین ترتیب در محدوده شهرها کانون هایی شکل می گیرد که تعداد جرایم بسیار بالاتری در مقایسه با محدوده های دیگر دارد. اصطلاح "کانون های جرم خیز" که معنای لغوی آن به انگلیسی" نقاط داغ" است از علم زمین شناسی اقتباس شده است و به محل هایی اطلاق می شود که محل خروج ماگما و مواد مذاب آتشفشانی است. این واژه اولین بار توسط " شرمن"، " گاترین" و " برگر" در سال 11989 و برای تحلیل مکانی بزهکاری مورد استفاده قرار گرفت این واژه بیانگر یک مکان یا محدوده جغرافیایی است که میزان بزهکاری در آن بسیار بالاست. حدود این مکان می تواند بخشی از یک شهر، یک محله، چند خیابان مجاور هم و حتی ممکن است یک خانه یا یک مجتمع مسکونی باشد(کلانتری و توکلی،77:1386). محدوده های مشخص و معینی هستند که سهم زیادی از کل جرایم در کل محدوده مورد مطالعه را در خود جای داده اند(کلانتری و توکلی،4:1386) کلارک کانون های جرم خیز را محدوده ای می داند که نسببت به محدوده های دیگر مردم برای درخواست کمک، بیشتر با پلیس تماس می گیرند. از نظر او کانون های جرم خیز می توااندد میزان جرایم محلی را افزایش دهند(فلسون و کلارک،15:1387). رایج ترین درک عمومی بر این باور است که کانون های جرم خیز مناطقی هستند که در آن، میزان بالاتری از حد متوسط رویداد های آشوب یا جنایی روی می دهد یا مناطقی که خطرات خشونت و جرایم دارای میزان بسیار بالاتری از حد متوسط است. افزون بر این، کانون های جرم خیز دارای شدت و ضعف هستند، برای نمونه نقاط سرد به مکان ها یا مناطقی گفته می شود که میزان جرایم آشوب و بی نظمی پایین تر از مقدار متوسط باشد. همچنین شماری از کانون های جرم خیز ممکن است میزان وقوع جرایم، آشوب و بی نظمی در آنها شدیدتر باشد(مشکینی و همکاران،5:1390). با توجه به عوامل یاد شده، سه نوع کانون جرم خیز می تواند در سطح شهرها شکل بگیرد؛ کانون فیزیکی با عامل کالبدی، کانون تراکمی با عامل شهرنشینی سریع و کانون تراکمی فیزیکی با عامل کالبدی شهرنشینی.

وقوع جرم، علاوه بر بزهکار و بزه دیده، به مکان وقوع جرم نیز نیاز دارد. جرایم در مکان رخ میدهند. با توجه به مطالب فوق مکان جرم خیز در اثر عامل کالبدی ، شهرنشینی(سریع) و کالبدی شهرنشینی بوجود می آیند،  لذا برنامه ریزی صحیح شهری  جهت پیشگیری از جرم، یکی از راه حل های  ضروری در امر پیشگیری از جرم می باشد. در این راستا می بایست در ابتدا عامل بوجود آورده کانون جرم خیز شناسایی و کنترل شود سپس کانونها  با توجه به نوع کانون (کانونهای تراکمی، کانونهای فیزیکی و تراکمی فیزیکی)خنثی شوند. خنثی سازی کانون بطور موقت، بدون توجه به عامل شکل گیری آن(عامل کالبدی، عامل شهرنشینی سریع ، کالبدی شهرنشنی ) سبب  خنثی سازی کانونهای فعال جرم خیز و شکل گیری کانونهای بالقوه جرم خیز در سطح شهرها می شود، اما ریشه کنی عوامل بوجود آورنده کانون و گام بعد خنثی سازی آن میزان جرم را کاهش خواهد داد و مانع از شیوع کانونهای بالقوه خواهد شد.

 





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
سه شنبه 25 اردیبهشت 1397 09:08 ب.ظ
Its like you read my mind! You seem to know so much about this,
like you wrote the book in it or something. I think that you could do
with a few pics to drive the message home a bit,
but other than that, this is great blog. A fantastic read.

I'll certainly be back.
شنبه 22 اردیبهشت 1397 12:03 ب.ظ
Mould will also be present in carpet and within the air.
سه شنبه 18 اردیبهشت 1397 02:07 ق.ظ
Plus: benefits and options of strong wood floors.
پنجشنبه 13 اردیبهشت 1397 09:19 ب.ظ
Finished basement floors had been carpeted.
سه شنبه 11 اردیبهشت 1397 01:40 ق.ظ
купить резинку для фитнеса
фитнесс резинки купить в одессе
резинки для фитнеса купить одесса
купить резинку еспандер
фитнес резинка розетка
سه شنبه 21 فروردین 1397 07:38 ق.ظ
We did not discover results for: water therapy providers.
چهارشنبه 15 فروردین 1397 06:43 ق.ظ
Do you have cracks in your basis partitions or ground?
دوشنبه 6 فروردین 1397 04:10 ق.ظ
"НРД проголосовал за блокчейн" NSD blockchain vote.
سه شنبه 1 اسفند 1396 07:25 ق.ظ
The ECM sees quantities from receptors, also called comment.
شنبه 28 بهمن 1396 07:11 ب.ظ
Copyright 2017 Skilled Landscaping Services, LLC.
جمعه 20 بهمن 1396 08:14 ب.ظ
Experience in fashion with a Kansas City limo rental.
پنجشنبه 19 بهمن 1396 02:21 ق.ظ
Many individuals usually ask- what is a celebration bus ?
پنجشنبه 28 دی 1396 08:21 ق.ظ
من واقعا از صاحب این صفحه وب سپاسگزارم که این قطعه عظیم را به اشتراک گذاشته است
نوشتن در این مکان.
پنجشنبه 21 دی 1396 09:21 ق.ظ
Oh my goodness! Awesome article dude! Many thanks,
However I am going through difficulties with your RSS.

I don't know why I cannot subscribe to it. Is there anybody
else having the same RSS issues? Anyone that knows
the solution can you kindly respond? Thanks!!
جمعه 17 آذر 1396 05:58 ب.ظ
I loved as much as you will receive carried out right here.
The sketch is tasteful, your authored subject matter stylish.

nonetheless, you command get got an nervousness over that
you wish be delivering the following. unwell unquestionably come
further formerly again as exactly the same nearly a lot often inside case you shield this hike.
یکشنبه 12 آذر 1396 05:54 ب.ظ
Simply wish to say your article is as surprising.
The clarity in your post is just cool and i could assume you are
an expert on this subject. Fine with your permission let me to grab
your feed to keep up to date with forthcoming
post. Thanks a million and please continue the gratifying work.
جمعه 10 آذر 1396 04:13 ق.ظ
Great delivery. Sound arguments. Keep up the great spirit.
پنجشنبه 25 آبان 1396 12:04 ب.ظ
To keep your belongings safely?
دوشنبه 22 آبان 1396 01:33 ب.ظ
Good write-up. I definitely appreciate this website.

Keep writing!
دوشنبه 22 آبان 1396 06:12 ق.ظ
There's definately a great deal to know about this issue.
I love all the points you've made.
یکشنبه 21 آبان 1396 08:36 ق.ظ
Hmm it seems like your website ate my first comment (it was super
long) so I guess I'll just sum it up what I wrote and say, I'm thoroughly
enjoying your blog. I as well am an aspiring blog blogger but I'm still new
to everything. Do you have any suggestions for novice blog
writers? I'd certainly appreciate it.
جمعه 19 آبان 1396 12:33 ب.ظ
Hi there! I'm at work browsing your blog from my new iphone 3gs!
Just wanted to say I love reading through your blog and look forward to all your posts!
Keep up the great work!
جمعه 19 آبان 1396 07:17 ق.ظ
Hi! I've been reading your blog for some time now and finally got the bravery to go ahead and give you a shout out from New Caney Texas!
Just wanted to mention keep up the excellent
job!
چهارشنبه 17 آبان 1396 09:53 ب.ظ
Today, while I was at work, my cousin stole my
apple ipad and tested to see if it can survive a 40
foot drop, just so she can be a youtube sensation. My iPad
is now broken and she has 83 views. I know this
is completely off topic but I had to share it with someone!
چهارشنبه 17 آبان 1396 03:13 ق.ظ
This design is incredible! You obviously know how to keep a reader entertained.
Between your wit and your videos, I was almost moved to start my own blog (well, almost...HaHa!) Wonderful
job. I really enjoyed what you had to say, and more than that,
how you presented it. Too cool!
سه شنبه 16 آبان 1396 12:44 ق.ظ
Hello there, I discovered your site by means of Google whilst searching for a
related subject, your site got here up, it appears great.
I've bookmarked it in my google bookmarks.

Hi there, just became aware of your blog through Google, and found that it's truly informative.
I am gonna watch out for brussels. I will appreciate for
those who continue this in future. Lots of folks can be benefited from your writing.

Cheers!
دوشنبه 15 آبان 1396 08:53 ب.ظ
Good post. I learn something totally new and challenging on websites I stumbleupon every
day. It's always useful to read through content from other authors and practice a little something from other websites.
دوشنبه 15 آبان 1396 04:39 ق.ظ
Hello mates, how is all, and what you wish for to say regarding this post, in my view its actually awesome
in support of me.
یکشنبه 14 آبان 1396 02:06 ق.ظ
After going over a number of the blog posts on your site, I
honestly appreciate your technique of writing a blog.
I saved as a favorite it to my bookmark webpage list and will be checking back soon. Take a look at
my website as well and tell me how you feel.
شنبه 13 آبان 1396 06:28 ب.ظ
Hi there, always i used to check web site posts here
early in the dawn, because i love to learn more and more.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :